Buitenlandse onderzoekbureaus en Nederlandse regelgeving

Vraag:

Is een buiten Nederland gevestigd marktonderzoekbureau, dat vooraf onaangekondigd, telefonisch marktonderzoek in Nederland verricht, verplicht om het Onderzoekfilter te gebruiken?

Antwoord:

1. Indien de opdrachtgever van het buitenlandse marktonderzoekbureau in Nederland is gevestigd, dan is de opdrachtgever c.q. het buitenlandse marktonderzoek bureau verplicht om het onderzoeksfilter te gebruiken. Immers de Nederlandse wet- en regelgeving, waar de Gedragscode voor onderzoek en statistiek een onderdeel vanuit maakt, is van toepassing omdat de opdrachtgever is gevestigd in Nederland.

2. Voor in het buitenland gevestigde onderzoekbureaus geldt de analogie met de Telemarketingbranche. Nederland kent een Bel-me-niet register tegen outbound telemarketing. Dit Bel-me-niet register dient ook te worden geraadpleegd door adverteerders (en bureaus) die vanuit het buitenland naar Nederland bellen. Bij de parlementaire behandeling is expliciet bij de vraag stil gestaan of het juridisch mogelijk is om het Bel-me-niet register te verplichten aan bedrijven die buiten Nederland zijn gevestigd. In het originele wetsvoorstel stond namelijk dat het Bel-me-niet register alleen diende te worden gebruikt door bedrijven gevestigd in Nederland. Bij Amendement 10 van het lid Aptroot is toen het wetsvoorstel ten aanzien van het de werking van het Bel-me-niet register aangepast in die zin, dat dit niet beperkt is tot bedrijven in Nederland.


De Staatssecretaris was daar toen op tegen omdat hij dat in strijd achtte met de Dienstenrichtlijn.
De Raad van State heeft hier een Advies over uitgebracht en gesteld dat het verplichten om het Bel-me-niet register te gebruiken bij grensoverschrijdende outbound telemarketing niet in strijd is met de Dienstenrichtlijn. De Dienstenrichtlijn laat toe dat de Nederlandse overheid in het kader van consumentenbescherming dergelijke regels van toepassing verklaart wanneer een Nederlandse abonnee (of gebruiker) wordt gebeld. Ergo buitenlandse bedrijven dienen het Bel-me-niet register te gebruiken en dat is niet in strijd met het vrij verkeer van diensten (Dienstenrichtlijn).

Analoog hieraan kan worden gesteld dat een marktonderzoekbureau (of opdrachtgever) zich verplicht om in geval van niet vooraf aangekondigd telefonisch marktonderzoek, het Onderzoekfilter te gebruiken.

Wanneer het onderzoeksbureau buiten de Europese Unie is gevestigd en vanuit een land binnen de Europese Unie persoonsgegevens ontvangt, dan is er ook nog een issue met mogelijk verboden grensoverschrijdend gegevensverkeer.

Indien een onderzoekbureau ten onrechte geen gebruik maakt van het Onderzoekfilter dan bestaat er de mogelijkheid dat de betrokken consument daar een klacht over indient bij de onafhankelijke Beroepscommissie. Op MOAweb.nl staan hierover de te volgen procedures.

Amsterdam, 11 oktober 2011