Een marktonderzoeker aan het kerstdiner
De feestdagen staan weer voor de deur. Een tijd van even niet werken, het afgelopen jaar overpeinzen, winterse wandelingen en natuurlijk ook lekker tafelen met familie.
Aan het lange kerstdiner moeten de gespreksonderwerpen neutraal of gezellig zijn. En aangezien het gebrek aan huwelijksgeluk van oom Arie en tante Irma en de depressie van neef Joris niet echt gezellige onderwerpen zijn, bespreken we elkaars carrière. Er is dan altijd wel een familielid dat vraagt “wat deed jij ook alweer precies?” Telkens lijkt het alsof het woord ‘marktonderzoek’ in mijn antwoord, een stortvloed aan misvattingen (die mijn familie graag met mij wil delen) losmaakt…
“O verschrikkelijk,” moppert oom Léon. “Ik word altijd gebeld als ik net aan de soep zit. Terwijl de soep koud wordt, gaan ze me vragen stellen over één of andere verzekering. Vindt u deze verzekering aantrekkelijk, een beetje aantrekkelijk, matig aantrekkelijk, ietsiepietsie aantrekkelijk, enzovoorts.” En neef Gijs vult aan: “op de uni moest ik een keer pizza proeven bij een onderzoek en zeggen welke ik het lekkerst vond. Hartstikke relaxed, ik hoefde niet meer te lunchen, maar wat ze daar nou aan hebben…” “Nee jongens jullie zien het fout,” roept tante Gerda uit de keuken. “Marktonderzoekers zijn van die mensen die de hele dag met cijfers bezig zijn en allemaal grafieken maken en zo”. Ze voegt er (hardop denkend) aan toe “weet je Anke, eigenlijk vond ik jou nooit zo’n cijfernerd.”
Na een diepe zucht zeg ik, “wat ik doe, heet kwalitatief marktonderzoek. Dus door middel van interviews proberen te achterhalen wat mensen nu echt raakt wanneer zij bijv. bepaalde koekjes eten of naar een soap kijken. Aan de hand daarvan adviseren we bedrijven over hoe ze hun doelgroep het beste kunnen aanspreken. “O”, zegt nichtje Ellis, “dus jij bent zo iemand die zegt: 85 % van 12 mensen vond dit….. uhm slagroomijs (dit staat toevallig op dat moment op tafel) bijzonder lekker.” “Net alsof een bedrijf als Hertog zijn hele marketingstrategie om gaat gooien aan de hand van zulke resultaten,” is de ‘nuttige’ aanvulling van neef Wouter die net 4 maanden in het eerste jaar van de HEAO zit.
Ik moet een beetje lachen en noem enkele cases van de afgelopen maanden die mijn familie aanspreken. “Die chips hebben wij ook altijd,” roept neefje Jelle van 6, die blij is dat hij ook iets aan deze discussie bij kan dragen. Na nog enkele argumenten weet ik mijn familie duidelijk te maken dat marktonderzoek vooraf ging aan een groot deel van de etenswaren van het kerstdiner. Even is iedereen stil. Ik vraag me echter af of hun nieuwe inzicht in marktonderzoek langer zal duren dan de feestdagen. Waarschijnlijk gaat het volgend jaar aan de kersttafel weer net zo.
Op de terugweg naar huis bedenk ik me, dat mijn familie niet uniek is in haar ideeën over marktonderzoek. Stel je toch voor, mijn volgende nieuwe klant zou zomaar iemands oom Léon of nichtje Ellis kunnen zijn. 
Vorige: Wie is nou de expert?
