Feb 23, 2018 Last Updated 3:15 PM, Feb 22, 2018

Referendum ‘sleepwet’: meerderheid voor

De Kiesraad heeft bekendgemaakt dat er voldoende handtekeningen zijn verzameld voor een raadgevend referendum over de nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Het referendum zal waarschijnlijk plaatsvinden op 21 maart, tegelijk met de gemeenteraadsverkiezingen.

De referendumcommissie neemt hierover binnenkort een besluit.   

Op dit moment zou een meerderheid van de kiezers vóór de wet stemmen. Een door I&O Research uitgevoerd experiment wijst echter op een potentieel ‘framing’-effect.

Indien het tegenkamp haar argumenten in de campagne goed voor het voetlicht weet te brengen, houden voor- en tegenstemmers elkaar in evenwicht. 

Nederlanders zouden nu per saldo vóór ‘sleepwet’ stemmen

In de afgelopen maand is de steun voor de sleepwet stabiel gebleven. Nu zou 32 procent tegen deze wet stemmen, tegen 30 procent begin oktober. Het aandeel voorstanders bedraagt op dit moment 48 procent, tegen 50 procent begin oktober. Deze verschillen vallen binnen de statistische nauwkeurigheidsmarges. De groep die het nog niet weet, schommelt tussen 17 en 20 procent. 

Figuur 1

Voor of tegen de ‘aftapwet’?

‘Stel dat u vandaag zou moeten stemmen in het referendum. Zou u dan voor of tegen invoering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (‘aftapwet’) stemmen?

Sleepwet fig1

Experiment: vooral tegenargumenten van invloed op stemkeuze

Nu het referendum doorgaat, zal er een campagne op gang komen waarin zowel voor- als tegenstanders zich zullen mengen. De vraag is van belang in hoeverre kiezers gevoelig zijn voor het type informatie dat zij ontvangen en de context – en de volgorde – waarin dit wordt gebracht (‘framing’) of wordt waargenomen. Dit hebben we onderzocht in een experiment, waarbij we de mensen die zeker of waarschijnlijk zeggen te gaan stemmen, willekeurig over drie groepen hebben verdeeld:

·         Groep 1 kreeg alleen argumenten vóór de nieuwe wet;

·         Groep 2 kreeg alleen argumenten tegen de nieuwe wet, en;

·         Groep 3 kreeg een neutrale variant te zien met zowel voor- als tegenargumenten. 

Het framing-effect is het sterkst zichtbaar als alleen informatie tegen de nieuwe wet wordt verstrekt. Bij deze variant zijn de groepen voor- en tegenstanders in omvang gelijk (respectievelijk 41 en 42 procent). Als alleen informatie voor de nieuwe wet wordt gegeven, wijkt het percentage voor- en tegenstanders niet noemenswaardig af van de neutrale variant. 

Figuur 2

Effect van type informatie op stemkeuze

‘Stel dat u vandaag zou moeten stemmen in het referendum. Zou u dan voor of tegen invoering van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (‘aftapwet’) stemmen?

sleepwetfig2

Verdeeldheid over wenselijkheid referendum ‘aftapwet’

De vraag of het goed is dat er een referendum komt over de nieuwe inlichtingenwet levert een verdeeld beeld op. De mening hierover hangt sterk samen met de partijvoorkeur van de kiezers. Ruim vier op de tien Nederlanders (43 procent) vinden het goed dat er een referendum wordt gehouden over de ‘aftapwet’. Met name FvD-, PVV-, SP- en PvdD-kiezers zijn hiervan voorstander.

Bijna drie op de tien Nederlanders (29 procent) vinden dit geen goed idee, en met name kiezers van de christelijke partijen (CDA, CU, SGP) en PvdA en VVD. Ruim twee op de vijf Nederlanders nemen een middenpositie in. 

Verantwoording

Dit blijkt uit landelijk representatief onderzoek van I&O Research onder 1.747 Nederlanders van 18 jaar en ouder. Het onderzoek werd uitgevoerd van vrijdag 26 oktober tot en met maandag 30 oktober 2017. De resultaten zijn gewogen op geslacht, leeftijd, regio, opleidingsniveau en stemgedrag bij de Tweede Kamerverkiezingen in maart 2017. 

Lees hier het hele rapport:https://www.ioresearch.nl/Home/Nieuws/ArtMID/445/ArticleID/938/Referendum-%E2%80%98sleepwet%E2%80%99-meerderheid-voor-maar-kiezers-vatbaar-voor-tegenargumenten#.WfnzZi4g3cl.twitter