Moet een medewerker bereikbaar zijn buiten de afgesproken werktijd?

’s Avonds laat je mail nog checken, bellen over een zaak met een collega of een afspraak plannen in de werkagenda, soms gaat de werkdag thuis gewoon door, maar zo hoeft het niet te zijn. In principe staat het de werknemer vrij om niet te reageren na de afgesproken werktijd.

Als de werkgever andere verwachtingen heeft die niet op voorhand zijn afgesproken, is het belangrijk om die te bespreken. 

Onbereikbaar zijn na werktijd is een belangrijk onderwerp en staat sinds 2018 op de politieke agenda. De laatste ontwikkelingen bevestigen de relevantie ervan: in de cao Gehandicaptenzorg van september 2019 is voor het eerst het recht op onbereikbaarheid buiten werktijd ingevoerd in Nederland. Waarom? Na werktijd hoort een medewerker zich ook daadwerkelijk ‘vrij’ te voelen.

In Frankrijk is het recht om buiten werktijd onbereikbaar te zijn wettelijk vastgelegd. Werknemers hoeven niet verbonden te zijn met professionele digitale middelen. Het personeel van Volkswagen in Duitsland is met dit recht ook bekend. De medewerkers van Volkswagen krijgen na werktijd bijvoorbeeld geen mails van hun werkgever binnen.

Wetsvoorstel recht op onbereikbaarheid

Een recht op onbereikbaarheid bestaat nu nog niet in de Nederlandse wet- en regelgeving, maar dat verandert mogelijk vanaf januari 2021. Dat is de beoogde ingangsdatum voor het wetsvoorstel tot het recht op onbereikbaarheid, ingediend door het kamerlid Gijs van Dijk.
Hij vindt dat het wetsvoorstel goed past bij ‘de huidige tijd’ waarin we leven. De afgelopen jaren is het gebruik van mobiele apparaten namelijk enorm toegenomen. Hij geeft hierbij nog het volgende aan: werkgevers verstrekken tegenwoordig veel vaker een laptop, tablet of een mobiele telefoon aan werknemers. Deze apparaten bevorderen het werkgemak. Hierdoor kunnen we bijvoorbeeld ook thuis werken of in het weekend een mail versturen. Wel heeft het hebben van deze mobiele apparaten een keerzijde. Doordat we altijd bereikbaar zijn, kunnen er namelijk verschillende negatieve gevolgen optreden: stress, burn-outklachten en een gebrek aan autonomie op het werk, zijn vaak voorkomende klachten. De groep jongeren tussen de 25-35 jaar treffen het zwaarst. Zij ervaren stress wegens een gebrek aan autonomie op het werk het meest.

Als we de huidige situatie nu niet aanpakken, ontstaat er een kans dat een generatie jongeren op de arbeidsmarkt komt met stressverschijnselen, meent Kamerlid Gijs van Dijk. Met de wet ‘recht op onbereikbaarheid’ kan stress en werkdruk buiten werktijd voorkomen worden.

Werknemers horen meer zeggenschap te krijgen over hun vrije tijd. Ze zouden niet de druk vanuit werk moeten voelen om hun werkmail of groepschat in de gaten te houden. Des te meer een persoon in zijn privé tijd bezig is met werk, hoe groter de kans dat stressklachten veroorzaakt worden of toenemen. Vrije tijd is bedoeld om echt uit te rusten.


Recht op onbereikbaarheid in de praktijk

Dit wetsvoorstel beoogt voornamelijk om de problematiek omtrent de bereikbaarheid van werknemers buiten werktijd bespreekbaar te maken. Werkgevers en werknemers dienen inzicht te krijgen over de risico’s die de werkdruk buiten werktijd met zich meebrengt. Er moeten duidelijke afspraken worden gemaakt. Werkgevers kunnen maatregelen nemen om de nadelige gevolgen van het continu bereikbaar zijn te voorkomen.

Deze wet heeft overigens geen punitief doel. Het is niet de bedoeling om werkgevers onmiddellijk op de vingers te tikken en te straffen als ze werknemers na werktijd mailen of bellen. Soms kan daar een heel goede reden voor zijn. Het gaat erom dat werkgevers het onderwerp bespreekbaar maken met de werknemers en waar nodig hun beleid aanpassen of beleid maken.

De mobiele apparatuur maakt ons leven gemakkelijker. We zijn continu bereikbaar waardoor contact snel gelegd kan worden. Ondanks het comfort hiervan, is het juist goed om niet altijd bereikbaar te zijn. Tijd voor rust is nodig om stress en burn-outklachten te kunnen voorkomen. Wie de druk ervaart om na werktijd bereikbaar te zijn, zou dit punt vooral met de werkgever moeten bespreken.

 

Meer MOA


Kennispartners van Clou

MOA is een

CRKBO Instelling CMYK

Contact

MOA, Expertise Center voor Marketing-insights, Onderzoek & Analytics

Kingsfordweg 151, 1043 GR, Amsterdam
+31 20 5810710
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.